Systemisch werken

Rabbit Hole traint en coacht met een ‘systemische bril’. Dat betekent dat ik niet zozeer kijk naar ‘afzonderlijke delen’, maar naar het geheel. Of specifieker nog, om de relatie tussen de afzonderlijke delen. Vanuit systeemdenken kijk ik bijvoorbeeld naar patronen, in groepen, of gezinnen, of in jezelf.

Deep Democracy: de wijsheid van de groep

Mijn enthousiasme over systeemdenken kreeg vleugels toen ik als manager kennismaakte met Deep Democracy, een besluitvormingsmethode die uitgaat van de wijsheid van de groep en actief op zoek gaat naar ‘het andere geluid’ in een groep. Ik ben opgeleid door de Academie voor Organisatiecultuur als Practicioner Deep Democracy (Level 1 tot en met Level 3) en heb al veel ervaring opgedaan in het werken met groepen op basis van deze methode.

deep democracy wijsheid van de groep minderheid
de ijsberg van Deep Democracy

In de methode Systemisch Transitie Management van Plan B is de basis van systemisch werken prachtig aangevuld met een transitie-model in vijf fasen. S-TM is een zeer bruikbare methode bij organisaties in verandering en biedt zowel een theoretisch kader als praktische tools. Ik ben er trots op dat ik als gecertificeerd ‘S-TM-er’ met deze methode mag werken.

systemisch transitie management
keurmerk Systemisch Transitiemanagement

Systeemdenken in het kort?

Hoe werkt dat dan, systemisch werken? Er is enorm veel over te lezen, google bijvoorbeeld maar eens op Bert Hellinger. Ik licht de belangrijkste uitgangspunten er graag voor je uit.

Als mens zijn wij onderdeel van vele systemen. Al ons handelen doen we vanuit een systeem. Wat is een systeem precies? Een systeem kan een organisatie zijn, het gezin van herkomst, het huidige gezin, het familiesysteem, een vereniging, een vriendengroep, enzovoorts. Het eerste systeem waar we deel van uitmaken, is ons gezin van herkomst. Dit systeem heeft grote invloed op ons, bewust en vooral onbewust. We zijn daar tenslotte opgevoed. In de eerste ontmoetingen tussen jou en je ouders lag de basis van hoe jij jezelf nu neerzet in het (werk)leven. Met alle goede kanten, maar ook met patronen uit je familiesysteem die niet bevorderlijk werken. Systemen kennen drie principes: binding, ordening en balans van geven en nemen.

  • Binding: alles en iedereen in een systeem hoort erbij. En iedereen in een organisatie heeft evenveel recht om de eigen plek in de organisatie in te nemen en de eigen functie uit te oefenen.
  • Ordening: ieder neemt de juiste plek in in de ordening van het systeem. Deze plek is gebaseerd op functie, maar ook op hoe lang je ergens werkt en welke competenties je hebt.
  • De balans in geven en nemen: binnen het systeem is evenwicht tussen deze aspecten.

Als om wat voor reden dan ook een of meer van deze principes worden verstoord, ontstaan er wat we noemen systeemdynamieken. Voorbeelden van hoe dat eruit ziet zijn:

  • er is gebrek aan koers en visie
  • de ‘leiders’ in een organisatie vertonen gebrek aan leiderschap
  • doelstellingen worden niet gehaald
  • er is hoog verloop en/of hoog ziekteverzuim binnen de hele organisatie of op een specifieke plek
  • teams of individuen binnen teams werken moeilijk samen